Les 1: Inleiding

🎯
  • De leerlingen testen en evalueren hun voorkennis over rekenbladen
  • De leerlingen passen basisvaardigheden met rekenbladen toe
  • De leerlingen krijgen een overzicht van de leerplandoelen voor rekenbladen
📖
  • Er is geen boek voor deze leerstof

Rekenbladen

Wat is een rekenblad?

Een rekenblad is een digitaal programma om (cijer-)gegevens te ordenen in tabelvorm. De meest gebruikte rekenblad-software zijn Microsoft Excel, Google Sheets en LibreOffice/OpenOffice.

  • Je kunt er grote hoeveelheden data mee verwerken.
  • Het programma voert berekeningen automatisch uit.
  • Je voorkomt fouten door formules te gebruiken.
  • Het helpt je om patronen en trends te ontdekken.
  • Overal in de wereld werken bedrijven met deze software.

Jullie hebben al gewerkt met Google Sheets. In deze cursus zullen we werken met Microsoft Excel. De concepten zijn gelijk, maar de menu's zien er wat anders uit. Op die manier doen jullie ervaring op met beide programma's.

Wat kunnen jullie al?

Jullie kennen de basis van Excel al. De interface is voor jullie bekend terrein.

  • Je kunt gegevens invoeren in cellen en kolommen.
  • Je weet hoe je een tabel netjes opmaakt.
  • Je kunt werken met valuta, datums en percentages.
  • Eenvoudige functies zoals SOM en GEMIDDELDE zijn bekend.
  • Je kunt navigeren tussen verschillende werkbladen.

Wat gaan we leren in deze lessenreeks? (Leerplandoelen)

In deze reeks maken we van jou een expert. We bouwen interactieve systemen.

  • Logica: Je leert logische functies te gebruiken in formules zoals de ALS-functie.
  • Visualisatie: Je leert data automatisch kleuren met voorwaardelijke opmaak.
  • Data koppelen: Je leert informatie opzoeken in andere tabellen met X.ZOEKEN.
  • Controle: Je leert invoerfouten van gebruikers blokkeren via datavalidatie.
  • Dashboards: Je leert grote hoeveelheden data samenvatten in draaitabellen.

Opdracht

Ga naar de opdracht in Google classroom (25/26 - 5AD - Office), Rekenbladen, Les 1: Test voorkennis.

  • Download het rekenblad naar je lokale harde schijf
  • Voer de opdrachten uit
  • Dien in

Herhaling

Gegevens en data-typen

Datatypes in Excel
Datatypes in Excel

Formules en celverwijzingen

  • Formules dienen om berekeningen te maken
  • Meestal numerieke berekeningen, maar er bestaan ook tekstformules
  • Je voert een formule in door te beginnen met een 'gelijk aan'-teken (=). Je wijzigt een formule door op F2 te drukken.
  • Je refereert naar een andere cel door de coördinaten (vb. C5)
    • Je kunt dit zelf intypen of met de pijltjes/muis naar een andere cel gaan
    • Je kan een relatieve verwijzing hebben (C5) of een absolute verwijzing (\(C\)5). Verander door op F4 te drukken.
    • Soms wil je niet één cel refereren maar een bereik (meerdere cellen, vb C5:D10)
    • Voorbeelden van formules:
    • = A5 + B5
    • = (A5 + B5) / C10
    • = SOM(C5:D10)
Formules en celverwijzingen in Excel
Formules in Excel

Namen van velden, namen van tabellen

  • Je kan een cel een betekenisvolle naam geven (menu Formules, naam definiëren)
  • Je kan een tabel een betekenisvolle naam geven (menu Invoegen, tabel + menu Tabelontwerp, tabelnaam)
  • Je kan die namen gebruiken in formules (gewoon de naam beginnen typen)

Syntax voor verwijzingen naar tabellen en kolommen:

  • Naar een gehele tabel: =TabelNaam
  • Naar een kolom in een tabel: =TabelNaam[KolomNaam]
  • Naar een specifieke cel met naam: =CelNaam
  • Voorbeelden:
    • =SOM(Verkoop[Bedrag]) (som van kolom Bedrag in tabel Verkoop)
    • =GEMIDDELDE(Gegevens[Waarden]) (gemiddelde van kolom Waarden in tabel Gegevens)
    • =StartDatum + 7 (als StartDatum een benoemde cel is)
  • Deze verwijzingen zijn steeds absoluut!
Betekenisvolle namen voor cellen en tabellen
Betekenisvolle namen voor cellen en tabellen

Opdracht: Namen van velden en tabellen

Ruwe gegevens om mee te werken (Kopieer de gegevens door op de Kopieer-knop in de hoofding te klikken en plak in Excel)

Leerling Wiskunde Engels
Anna 78 85
Boris 92 88
Carla 85 79
David 88 91
Emma 81 87
  1. Maak een gegevenstabel met minstens 3 kolommen (bijv. Leerlingen, Wiskunde, Engels)
  2. Geef de tabel een betekenisvolle naam (menu Invoegen → Tabel en menu Tabelontwerp → tabelnaam wijzigen)
  3. Geef de kolommen duidelijke namen (controleer dat de kolomnamen automatisch gebruikt kunnen worden)
  4. Schrijf formules met betekenisvolle namen:
    • Bereken de klasmediaan en het klasgemiddelde zowel van de kolom Wiskunde als van de kolom Engels
    • Gebruik tabelverwijzingen: =GEMIDDELDE(Leerlingen[Wiskunde]) en =MEDIAAN(Leerlingen[Engels])
  5. Maak benoemde cellen voor de berekende medianen en gemiddelden
    • Geef deze cellen een naam
    • Bereken het verschil tussen de mediaan en het gemiddelde (zowel voor wiskunde en Engels)
    • Refereer naar de mediaan en het gemiddelde met de naam van de cellen, niet met de coördinaten
  6. Bonus: Voeg een tweede werkblad toe en verwijs naar kolommen van je tabel vanuit het andere werkblad met =WerkbladNaam!TabelNaam[KolomNaam]

Dit maakt je formules veel leesbaarder en onderhoudbaarder!

Laat het resultaat controleren door de leraar.

Werkbladen

  • Je kan met meerdere werkbladen in één werkmap/bestand werken
  • Vaak verschillende voorstellingswijzen van dezelfde data
    • Ruwe data gekopieerd
    • Data gefilterd en samengevat
    • Dashboard met grafieken
Meerdere werkbladen in Excel
Meerdere werkbladen in Excel

Verwijzingen naar andere werkbladen

  • Je kan naar een cel in een ander werkblad verwijzen
  • Syntax: =WerkbladNaam!CelCoördinaat
  • Voorbeelden:
    • =Gegevens!A5 (cel A5 uit werkblad Gegevens)
    • =Verkoop!D10 + Kosten!D10 (cel D10 uit werkblad Verkoop plus cel D10 uit werkblad Kosten)
    • =SOM(Archief!C5:C20) (som van bereik C5:C20 uit werkblad Archief)
  • Je kan ook naar een benoemde cel in een ander werkblad verwijzen: =WerkbladNaam!CelNaam
  • Dezelfde regels wat betreft relatieve en absolute verwijzingen gelden!
🧠
  • Voorkennis testen en evalueren van rekenbladen
  • Basisvaardigheden met rekenbladen toepassen
  • Overzicht van leerplandoelen voor rekenbladen