Lespakket 14 - Project Webserver

Overzicht: stappenplan voor het hosten van een website zonder domein en zonder certificaat

Je vindt hieronder een overzicht van de te volgen stappen voor het hosten van een website zonder domein en zonder certificaat. In de beschrijving van de meeste stappen herken je begrippen die we de voorbije maanden geleerd hebben.

Voorbereidende werken

Voor we een server huren bij een cloud-provider moeten er enkele voorbereidende werken gebeuren. Deze vind je hieronder.

Stap 1: Een paswoord manager installeren

Als je naar bovenstaande uitdaging kijkt, dan slik je meestal even. Je hebt vast al heel wat gebruikers-accounts in je leven moeten aanmaken waarbij je telkens een paswoord moest aanmaken. En zoals velen gebruikte je vast vaak hetzelfde paswoord, of een variatie van hetzelfde paswoord.

Om een eigen website te hosten zullen we ook regelmatig nieuwe accounts moeten aanmaken. Aangezien het hier gaat over een publieke website stellen we ons bloot aan alle gevaren van het internet. Net zoals er bij andere beroepen veiligheidsvoorzorgen genomen worden (veiligheidshelm in de bouw bijvoorbeeld) zullen wij dit ook doen. We gaan volgende veiligheidsmaatregelen dus strikt moeten volgen:

• Sommigen onder jullie gebruiken misschien al een paswoordmanager. Deze mag je ook gebruiken voor deze lessen.
• Gebruik je nog geen paswoordmanager, doe dan als volgt:
  1. Naar de Store: Ga in Google Chrome naar de Chrome Web Store (of Google naar "Bitwarden Chrome Extension").
  2. Toevoegen: Klik op de blauwe knop "Toevoegen aan Chrome" en bevestig met "Extensie toevoegen".
  3. Vastpinnen (Belangrijk!): Klik rechtsboven in de browserbalk op het Puzzelstukje (🧩). Zoek Bitwarden in de lijst en klik op de Punaise (📌). Het blauwe schildje staat nu altijd in je balk.
  4. Account aanmaken: Klik op het Bitwarden schildje en kies "Account aanmaken". Vul je school-email in.
  5. Het Hoofdwachtwoord: Bedenk nu een Master Password.
  6. Instructie: Dit is het enige wachtwoord dat je nog moet onthouden. Maak er een zin van (Passphrase), bijvoorbeeld: MijnGroeneFietsHeeft3Wielen!.
  7. Inloggen & Gebruiken: Log in met je nieuwe account. Als je nu op een inlogpagina komt, zal Bitwarden vragen of hij het wachtwoord moet opslaan.

Stap 2: SSH-client op onze eigen laptop installeren en configureren

Als we een server gaan huren, dan hebben we een manier nodig om commando's op deze server uit te voeren. Met deze commando's kunnen we software installeren op de server en de server configureren. Hiervoor zullen we het SSH protocol gebruiken. Om dit te kunnen gebruiken hebben we een programma op onze laptop nodig die commando's via het SSH protocol kan doorsturen naar een onze server.

1: Terminal openen

1. Druk op de Windows-toets
2. Typ terminal en druk op Enter

2: Controleren of SSH al geïnstalleerd is

1. Typ in Terminal: ssh -V
2. Druk op Enter
3. Indien je een versienummer ziet (bijv. OpenSSH_for_Windows_8.1), is SSH al geïnstalleerd

3: SSH installeren (indien nodig) Indien het commando hierboven niet werkt, volg je deze stappen:

1. Open Settings → Apps → Optional features
2. Klik op Add a feature
3. Zoek naar OpenSSH Client en selecteer het
4. Klik Install
5. Start Terminal opnieuw op

Stap 3: Een SSH key registreren

1: Terminal openen

1. Druk op de Windows-toets
2. Typ terminal en druk op Enter

2: SSH-sleutelpaar genereren

1. Typ in Terminal: ssh-keygen -t ed25519
2. Druk op Enter
3. Wanneer gevraagd wordt waar de sleutel opgeslagen moet worden, druk je op Enter (standaardlocatie: C:\Users\<jouw_gebruikersnaam>\.ssh\id_ed25519)
4. Wanneer gevraagd wordt om een passphrase in te voeren, typ je een sterke passphrase (of druk Enter voor geen passphrase)
5. Je krijgt nu twee bestanden: id_ed25519 (privésleutel - geheim!) en id_ed25519.pub (publieke sleutel)

De server huren

Stap 4: Een account aanmaken bij een cloud-provider

Voor het huren van een cloud server gaan we gebruik maken van de Europese cloudprovider Hetzner. Dit platform biedt betrouwbare en betaalbare oplossingen met goede performantie en uitstekende uptime. Je kan ook servers per uur huren i.p.v. per maand.

1. De leraar nodigt jullie uit om deel te nemen aan een project. Jullie krijgen daardoor een mail met een uitnodigings-link.
2. Klik op deze link en maak een nieuwe account aan.
   1. Vul je emailadres in en genereer een sterk wachtwoord via Bitwarden
   2. Accepteer de voorwaarden en klik Create account
   3. Bevestig je email via de verificatiemail

Je account is nu gereed voor het huren van een server. Lees onderstaande regels:

Na het inloggen bij Hetzner kom je meestal op je account scherm. Het huren en configureren van servers doen we via het Console/Dashboard scherm.

Jullie hebben toegang tot één project. Kies dit project. Daarna zien jullie het dashboard.

De verschillende menu's in en delen van het dashboard zullen we stapje voor stapje verkennen.

Stap 5: Een firewall configureren

Onze server zal een publiek IP-adres krijgen. Van zodra deze aan ons toegewezen wordt, zal deze onder vuur komen te liggen. Het is daarom belangrijk om eerst de firewall functionaliteit van Hetzner te configureren.

Open het firewall configuratie scherm

1. Kies Firewalls in het linker menu
2. Klik op de toets Create Firewall
3. Je komt nu in het configuratiescherm

Er zijn standaard 2 regels ingesteld.

• Weet je waarom?
• Welke protocollen worden toegelaten?
• Werken we volgens het 'alles behalve' of het 'niets behalve' principe?

4. Klik nu op Create Firewall om de firewall aan te maken.

Stap 6: Een VPS (virtual private server) huren

1: Wat is IaaS Cloud?

IaaS staat voor "Infrastructure as a Service". Dit is een cloudservice waarbij je computing-resources (servers, opslag, netwerk) huurt in plaats van ze zelf aan te schaffen.

Hoe werkt IaaS?

• De cloudprovider beheert de fysieke hardware
• Jij beheert het besturingssysteem, applicaties en data
• Je betaalt per gebruik (pay-as-you-go model)
• Je kunt resources flexibel uitbreiden of verkleinen

Hetzner als IaaS provider: Hetzner is een IaaS-provider. Ze stellen hun fysieke serverinfrastructuur beschikbaar. Jij huurt daaruit een VPS en kunt deze volledig naar je hand zetten.

2: Wat is een VPS? Een VPS (Virtual Private Server) is een virtuele server die je huurt bij een cloudprovider. In plaats van een fysieke server te kopen, krijg je een gedeelte van de computerkracht van een grote fysieke server toegewezen. Dit gedeelte is volledig van jou en werkt als een eigen private server.

Voordelen van een VPS:

• Je hebt volledige controle over je server
• Je kunt software installeren en configureren naar je wens
• Je betaalt alleen voor wat je gebruikt
• De server is altijd online (24/7 uptime)
• Je kunt websites en applicaties hosten

3: Beslissingen bij het huren van een VPS

Wanneer je een VPS huurt, moet je verschillende keuzes maken. Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste beslissingen:

Voor deze lessen raden we aan:

• Server type: Shared (kosteneffectief)
• Performance: Cost-optimized (het volstaat voor oefendoeleinden)
• vCPU: 1 core
• RAM: 1-2 GB
• SSD: 25 GB
• Locatie: Europa (Duitsland of Finland)
• Image: Ubuntu 22.04 LTS
• IP: 1x IPv4

4: VPS huren via het Hetzner dashboard

1. Klik op Servers in het linker menu
2. Klik op de knop Create Server
3. Je komt nu in het serverconfiguratieformulier. Kies volgens de configuratie die we hierboven besproken hebben.
4. SSH-sleutel toevoegen
   • Scroll naar beneden tot je het gedeelte "SSH keys" ziet
   • Klik op Add SSH Key
   • Open het bestand id_ed25519.pub (jouw publieke sleutel) met een teksteditor. Je vindt het terug in de folder C:\Users\<jouw_gebruikersnaam>\.ssh\
   • Kopieer de volledige inhoud van dit bestand
   • Plak deze in het invoerveld bij Hetzner
   • Geef de sleutel een naam volgens de conventie (bijv. ldr-ssh-key)
5. Firewall configuratie kiezen
   • Scroll naar beneden tot je het gedeelte "Firewalls" ziet
   • Selecteer de firewall configuratie die je in Stap 5 hebt aangemaakt (met jouw initialen)
6. Servernaam instellen
   • Geef de server een naam volgens de conventie (bijv. ldr-webserver-1)
   • Laat de overige instellingen ongewijzigd
7. Klik op Create Server om de server aan te maken

Je server is nu actief en krijgt een publiek IP-adres toegewezen.